Art 43
Waarom het zo moeilijk is om Vrede te behouden
RUBRIEK: Bewustzijn Geplaatst op 15 augustus 2025
Dit is weer zoiets kontradiktories: aan de ene kant zal werkelijk IEDEREEN de nood-zaak van vrede onderschrijven, en zal NIEMAND er openlijk voor uitkomen dat hij uit is op ruzie, een konflikt of een gevecht. Maar aan de andere kant kan men de REALITEIT niet ontkennen, dat er op Aarde heel wat gebieden zijn waar er oor-log heerst; of die in brand staan door een gewapend konflikt.
Er bestaat dus duidelijk een KLOOF tussen wat men aan de ene kant WEET wat het juiste gedrag is -vreedzaam, vredelievend, tolerant, zachtaardig, pacifisties, empa-ties-,en dat als IDEAAL ook poneert; en aan de andere kant het KONKRETE gedrag dat men volgt op basis van zijn (persoonlijke) belangen en motieven. Het eerste is TEORETIES, vanuit "het hoofd", rationeel en objektief, trongvaak moralisties want inge-geven door de heersende morele codes en normen van zijn kultuur (bvb Chris-telijk, Buddhisties); vandaar: een doctrine, een principe, een evangelie, een gebod, een soort "spirituele wet". Terwijl het tweede eerder ingegeven is door wat in "de buik" leeft, en in de levensPRAKTIJK wordt toegepast: wat hem drijft als nood, ba-sisbehoefte, motief, belichaamde energie, angst, streven, ambitie, ..... Als ideaal-beeld kan men dus voor zichzelf deze nobele inborst poneren die gehoor geeft aan zijn waarden en edele deugden; terwijl - wanneer men KONKREET in die situatie ge-plaatst wordt- het helemaal niet zeker is of men deze piste daadwerkelijk ook gaat volgen. Onder de druk van de realiteit kan immers vaak plots een ANDERE kracht, motief, angst, onderbewuste energie het overnemen.
Er is de drang om eerlijk te zijn bijvoorbeeld en de waarheid te vertellen, maar er is ook de angst om dan geen erkenning en bevestiging te krijgen, maar eerder tegen-stand en afkeuring, te worden afgewezen, zijn reputatie te beschadigen, uit de groep te worden gestoten, financiële schade op te lopen, konflikten en ruzies te krijgen, mensen te kwetsen, ..... Er bestaat daarnaast dus OOK een evengrote REMMING om NIET de waarheid te vertellen, en uit zelfbehoud een mate van hypocrisie aan de dag te leggen die voor VREDE -daar hebben we ineens hetzelfde woord in een andere betekenis- zorgt. "Vrede" als voor status-quo, een bestaande situatie die bepaaalde voordelen en nadelen bevat, een toestand van rust ttz van (wettelijke) bescherming tegen wapengeweld van oorlog tussen naties en volkeren, tot (erkende) regeling van konflikten tussen personen.
Noteer alvast die eerste realiteit: gezien vrede reeds een bepaalde overeenkomst of balans inhoudt, kan ze nooit staties zijn, nooit een "verworvenheid", en derhalve ook nooit "voor altijd" maar voor een bepaalde tijd bestaan. Na vele decennia vrede, kun-nen er plots weer rellen, betogingen, opstand, een oorlog uitbreken, want een be-staande situatie kan niet eeuwig gehandhaafd blijven, gezien het Leven aan een voort -durende VERANDERING onderhevig is. Uiteindelijk bestaan er dus specifieke VOORWAARDEN die deze vrede in stand moeten houden en garanderen, op dezelf -de manier waarop er REDENEN bestaan waarom mensen in ruzie, konflikt, in strijd met elkaar komen.
Daarom zijn slogans en qoutes zoals die hierboven hopeloos naiëf en kompleet on-realisties. Vooreerst heeft geen enkele revolutie voor een wezenlijke, blijvende VER-ANDERING kunnen zorgen. Eerder voor een opheffing van één kaste machtshebbers en die te vervangen door een ándere kaste, met een voortzetting van dezelfde vormen van machtsmisbruik en uitbuiting. Zo heeft de "eleminatie" van de tyrannie van ko-ningen door de Franse revolutie uiteindelijk geleid tot een andere tiran: Napoleon. Idem dito in Rusland: de tsaar werd opgevolgd door een andere dictator, Stalin. Iden dito in China: de almachtige goddelijke keizer werd opgevolgd door de almachtig aanbeden Mao. En dit hoeft ook niet te verwonderen: als vrede de balans is tussen wat rust beveiligt (yin) en wat beweging en verandering aanbrengt (yang), dan zorgt de hoeveelheid geweld die daarvoor gebruikt wordt, ook voor het geweld die in die nieuw gevormde balans vervat zit. Als een "opstand" of rebellie niet EVOLUEERT tot de vorming van een nieuwe overeenkomst -een zogenaamd vredesverdrag-, maar blijft voortrollen in zijn geweld, dan kan die alleen bij een EXTREEM tot stilstand komen.
Als geweld en oorlog - als het "slechte" - kompleet zouden "geëlimineerd" worden, dan zou ook het "goede" -pacifisme en vredelievendheid- verdwijnen; om de goede reden dat vrede de balans is tussen beide. Een wereld onder de "diktatuur" van vriendelijkheid, waarbij het "verboden" zou zijn zich kwaad te maken, lijkt mij een bijzonder slecht idee, want het ander extreem. Noteer dus deze tweede realiteit: een gemeenschap/maatschappij kan op verschillende manieren georganiseerd en ge-struktureerd zijn, die liggen TUSSEN twee extremen in. Het YIN-extreem van samenwerking, samenhorigheid, sociale verdeling en rechtvaardigheid, kollektieve overeenkomsten en beslissingen die door dialoog, samenspraak en algemene stem-ming tot stand komen; zeg maar het demokraties model (matriarchaat). En aan de andere kant: het YANG-extreem van autoritaire leiding, piramidaal opgebouwd met hiëarchiëen en waarbij de beslissingen van hogerop worden beslist en naar be-neden toe worden uitgevoerd. Zeg maar alle autoritaire en autocratiese modellen die alle macht bij de "sterke leider" legt die de gang van zaken bepaalt en kontroleert (patriarchaat).
Het yin-model van overleg en dialoog heeft als NADEEL dat het tijd vergt om tot een overeenkomst of een beslissing te komen; of dat er slechts een verwaterd kompromis uit de bus kan komen door versnippering van al deze verschillende meningen of frakties. Het is niet gemakkelijk om iedereen tevreden te stellen, en het is niet evi-dent om iedereen "zijn zeg te laten doen". Het is vaak omslachtig, traag en log. Dat nadeel heeft de autocratie dan weer niet: het is snel en direkt; wat de leider heeft uit-gevaardigd, is onmiddellijk van kracht en toepassing. Maar het heeft wel als immens nadeel dat er eigenlijk op alle niveau's strijd heerst van individu's die hogerop wil-len en elkaars plaats proberen in te nemen. En dit resulteert dan weer in een kom-pleet wantrouwen, en in een versterking van het kontrole- en repressie-aparaat met de liquidatie van al wie maar enige tegenspraak of tegenwerking durft te geven.
SPREKEN over vrede is dus gemakkelijk, en in zekere zin ook gratuit: het is een soort intentie-verkaring van welk ideaal-model men voorstaat. Maar zoals men weet is de weg naar de hel geplaveid met goede intenties. Het gaat dus niet om teo-retiese intenties, maar om de REALITEIT volgens dewelke men konkreet LEEFT. In die zin geeft men zelf het voorbeeld, niet door hetgeen men zegt of beweert, maar door wat men DOET (zie de uitspraak van Bruce Lee hierboven).
Een goed begin is van dus alvast van ZELF het voorbeeld te geven, en dit te prakti-seren. Doe een ander niet aan wat je zelf niet wil aangedaan worden, is een mooie illustratie van de wederkerigheid daarin. Een stap in de goede richting, is van al-vast ZELF het initiatief te nemen, en niet te wachten "tot het komt". "Het" zou er im-mers wel eens nooit van kunnen komen; dus iets in de levenspraktijk gaan toepas-sen, begint steeds bij het hier en nu, kleinschalig, in zijn omgeving, tegenover de mensen die men kent of mee betrokken is.
Nog zoiets: zolang er geen problemen zijn, loopt alles op wieltjes. Maar van zodra zich een probleem manifesteert, "gaan de poppen aan het dansen". Twee mensen die van elkaar houden en gaan samenleven en samenwonen, kennen in het begin van hun relatie veelal een goede verstandhouding en harmonie ..... tot de relatie-proble-matiek op de proppen komt. Dan kan die liefdevolle en vredevolle relatie omslaan in een konflikt en ruzie. De cruciale vraag is derhalve niet: hoe kan men konflikten vermijden; want dan probeert men vooral de problematiek te negeren die ervan aan de basis ligt. Maar de eseentiële vraag luidt: WAAROM ontstaan konflikten, en wat willen ze duidelijk maken? Zo'n beetje analoog waarom ziektes de gezondheid komen verstoren, om duidelijk te maken wat men verkeerd doet. Konflikt verhoudt zich op dezelfde manier tov "vrede", als ziekte zich tov gezondheid verhoudt: het is een kop-pel. In het tweede is er geen aanpassing of verandering vereist omdat alles op wiel-tjes verloopt, "als vanzelf". Maar in het eerste geval is er een aanpassing vereist: ziek -te en konflikt zijn signalen die te kennen geven dat een ingreep of een aktie noodza-kelijk is om een VERANDERING te bewerkstelligen. Negeert men het signaal, dan volgt niet alleen een herhaling maar ook een eskalatie van het probleem. Elk groei-proces en bewustwordingsproces houdt zulke KRISISSEN in. En de mate waar-in dan positief of negatief daarop wordt gereageerd, maakt dat er of een verandering wordt doorgevoerd, of dat de bestaande situatie/relatie problematies onlevensvat-baar wordt. Konflikten zorgen voor een nieuw élan, nieuwe impulsen, veranderin-gen; vrede zorgt voor de kontinuïteit en het behoud (van het goede).
Toxiese positiviteit dat eruit bestaat het "slechte" of problematiese niet te willen zien, van de rode vlaggen als waarschuwingssignaal te negeren, is dus een alles be-halve pragmatiese strategie om konflikten te vermijden. Integendeel: het is een be-proefde methode om te pletter te slaan tegen een problematiek door de ontkenning van diens realiteit. Een schoolvoorbeeld hiervan was de politiek van Chamberlain om in 1938 een vredesakkoord met Hitler te ondertekenen zonder diens oorlogszucht te onderkennen: "tot Polen en niet verder; akkoord ja!".
Tot nu toe hebben we de essentie van "Vrede" voornamelijk bekeken en besproken vanuit de verhouding met de (buiten)wereld: hoe gaat men als persoon om met die wereld, hoe drukt men er zich in uit, hoe kan men vrede bewerkstelligen (expres -sie, yang). Maar er is natuurlijk ook een energie-stroom die in de omgekeerde richting loopt: naar de binnenwereld. En hierbij kan men het impakt van de we-reld op het individu na-gaan (de weg van impressie, yin): hoe ondergaat men als persoon die wereld, en hoe moet men daarmee omgaan om zijn peace of mind of innerlijke vrede daarbij te bewaren? (zie afbeelding hierboven)
Ook daarover doen heel wat misverstanden en verkeerde voorstellingen de ronde. Het is weliswaar zo dat men als persoon erover moet waken dat zijn integriteit niet wordt aangetast,; of om het met een moderne slogan van een kollega Scientifically Savage te parafraseren: protect your peace. Het is dus belangrijk van je grenzen te bewaken, en ervoor te zorgen dat anderen die -en natuurlijk ook jezelf- respekte-ren.
Aan de andere kant is het dan ook weer niet zo dat we doetjes zouden zijn, die bij de geringste frictie moord en brand moeten beginnen schreeuwen: we zijn welliswaar niet onkwetsbaar, maar we moeten ook tegen een stootje kunnen, en niet bij de min-ste tegenslag of tegenwerking uit ons lood geslagen worden, ons evenwicht verliezen. We moeten ons ook niet proberen BUITEN de wereld en de werkelijkheid te plaat-sen, uit schrik voor de pijn en "beschadigingen" die we daarbij zouden kunnen oplo-pen: deze vermijdingangst zal ons alleen maar verhinderen om te leven en ervarin-gen op te doen. Pijn en gekwetst worden HOREN dus bij het leven: alle "slechte", zogenaamd moeilijke of problematiese kanten van het leven, zijn onverbrekelijk ver-bonden met alle "goede". Ze zijn resp. levenslessen en levenskado's.
Dus geef aub geen waarde aan al die gemakkelijke en kompleet van de pot gerukte New Age adviezen in de trant van: "ban alle negativiteit uit je leven"; "verwijder alle narcicistiese persoonlijkheden uit je leven"; "stap onmiddellijk uit wanneer je bad vibes ervaart"; "omring je alleen maar met mensen die je vrede geven"; "alle proble-men zijn maar illusies van de mind"; "wat je uitstraalt komt in veelvoud bij jou te-rug"; "liefde brengt alles in orde"; en zoveel soortgelijke onzin. Er bestaat geen tover-stok om een leven ALLEEN met aangename en positieve ervaringen te vullen, en alle narigheden en miserie eruit te bannen. Een vol leven is gevuld met BEIDE.
Om innerlijk in balans te zijn, moet je dus ook met beide kunnen OMGAAN. Moet je kunnen blijven kommunikeren ook wanneer je relatie in een dip zit. Moet je niet op-geven en aan een projekt blijven werken, ook wanneer het minder loopt. Moet je niet alleen kontakt zoeken met mensen die je vooruit kunnen helpen, maar ook aandacht geven aan hen die het minder goed hebben. Moet je leren omgaan met de konflikten en de problemen die je op je levenspad ontmoet. Moet je leren inkasseren wanneer je een slag krijgt, en leren terug recht krabbelen wanneer je gevallen bent. Peace of mind is geen permanente toestand, maar een proces dat je voldoende aandacht moet schenken, en voldoende tijd moet aan werken. Je moet de voorwaarden ertoe vervullen.
In de ANDERE richting -keer op keer moet men konstateren dat binnenwereld en buitenwereld kommunikerende vaten zijn- moeten de voorwaarden van de overeen-komst, samenwerking, relatie, kontakt of whatever wat van toepassing is, TOT vrede, eveneens vervuld zijn. Dit houdt in:
1/dat lasten en lusten, verantwoordelijkheid en vrijheid, taken en kreativiteit even-wichtig verdeeld en in evenwicht moeten zijn. Zit men in een soort wurgkontrakt waarin van alles moet, weinig kan en niets mag, dan ligt men onder veel te veel druk en gewicht (wat traditioneel voor een hoop stress zorgt). In een slechte deal of relatie zitten, betekent dat men steeds meer moet geven dan men krijgt, wat erop neerkomt dat men misbruik van zich laat maken en alleen maar mistevreden en gefrustreerd zal zijn.
2/dat men voldoende bewegingsvrijheid en vrijheid tout-court moet hebben, en niét in een soort dwangbuis of keurslijf moet zitten. Als er iets is, wat de Sixties hebben duidelijk gemaakt, dan is het dat wel. Maar let op: de slinger moet niet naar het an-dere uiterste gaan overslaan. Vandaar: VOLDOENDE, en geen absolute vrijheid. Begrenzingen en regels met mate, zijn er om een struktuur te leggen die voor deze balans zorgt. Maar een streng gezag en kontrole is onderdrukkend en repressief voor de expressie, en maakt de omgang met elkaar erg gespannen. Ik heb in twee forums over Taoisme verbleven: in de eerste waren er geen regels, wat resulteerde in chaos , willekeur en scheldpartijen; in de tweede moest men zich tot oude teksten limiteren en mocht men zelfs geen interpretaties geven, wat resulteerde komplete inertie en herhaling.
3/nauw daarbij aansluitend: bij een konservatief regime ligt de nadruk op traditie en autoriteit, terwijl bij een progressief beleid de nadruk ligt op aanpassing en sa-menwerking. Bij het eerste wordt het onderwijs, het werk, de opdrachten, .... van bo-ven naar beneden doorgegeven; wie "baas" is legt autoritair zijn wil op, en de gedrags -voorschriften zijn gericht op volgzaamheid en zich konformeren naar de regels en normen. In het tweede werkt men meer als een team en is de "baas" de team-leider die voor dialoog en inspraak moet zorgen. Deze fundamentele keus van de SOORT relatie die men onderhoudt is geldig voor ALLE menselijke domeinen: de politiek, de economie, de sociologie, de psychologie, het onderwijs, ....... tot en met zijn persoon-lijk leven natuurlijk. Men IS een konservatief of progressief, wat resulteert in andere MOTIEVEN om iets aan te pakken en andere streefdoelen.
4/rust en appreciatie voor zijn inbreng, initiatief, persoon,.... zijn enorm belang-rijk voor de specifieke dynamiek en sfeer. Nogmaals: dit betekent niet rimpeloosheid en het kompleet wegblijven van elke spanning, maar eerder het vermogen om ermee om te gaan. Erop kunnen vertrouwen dat de ander billijk zal zijn om met argumen-ten te redeneren. Erop kunnen rekenen dat de ander een probleem tijdig zal aankaar -ten en proberen uit te praten. Er kunnen vanuit gaan dat de ander bij het ontstaan van een konflikt steeds zal proberen een vergelijk te zoeken, en eerder de vredespijp zal roken, dan de strijdbijl op te graven en het konflikt te laten eskaleren tot een oor-log.
