Art 32
RUBRIEK: Astrologie    Geplaatst op 25 augustus 2026
De Indeling in 4 Delen

Voorbeelden van indelingen in 4 liggen voor het rapen: de 4 seizoenen, de 4 wind-richtingen, de 4 Westerse Elementen. Alle dieren lopen op 4 poten; en alhoe-wel wij, mensen rechtop lopen op hun achterste paar (benen) hebben ook wij nog steeds 4 ledematen. En wanneer we dieper in de natuur trekken: een bos is steeds opgebouwd uit 4 lagen: de boomlaag, de struiklaag, de kruidenlaag, en de bodem-laag met mulch, knolplanten, mossen en paddestoelen. Een plant kent 4 delen: stengel, wortels, bladeren en bloemen. En we kunnen nog verder gaan want sommige planten kennen een 4-voudige struktuur en symmetrie, zowel wat de schikking van de bladeren betreft als de krans van bloemblaadjes en meeldraden. De Kruisbloem-familie is een sterk verbreide en algemeen voorkomende familie met zowel vertegen-woordigers bij de "wilde onkruiden" zoals het herderstasje, herik, look-zonder-look, raket en wede, als bij de "geteelde kultuurplanten" en groenten zoals raapzaad, de kool-soorten, waterkers, mosterd en radijs, en heel wat sierplanten zoals judaspen-ning, aubrietia, violier of muurbloem en damastbloem. Een even belangrijke andere planten-familie, die van de Lipbloemigen, kent zelfs vierkante stengels; belangrijk omdat er heel veel kruiden toe behoren zoals thijm, marjolein, munt, salie, rozema-rijn, basilicum, bonekruid, citroenmelisse, hysop en lavendel.

Als men zich afvraagt WAAROM een 4-voudige struktuur zoveel voorkomt, moet men het antwoord zoeken in de vorm met 4 hoeken van 90°: het VIERKANT is een erg soliede en stevige vorm die aan heel wat druk kan weerstaan. Denk in dit verband aan kristallen met een vierkantig grondvlak zoals apofylliet, rutiel, cassite-riet, chalcopyriet en vooral zirkoon. Denk aan al die forten en burchten die in de loop der tijden door mensen als oninneembare vestingen werden gebouwd om zich achter te kunnen beschermen tegen mogelijke aanvallers. Als ALLE 4 kanten afge-dekt zijn, is men volledig afgeschermd, en vertoont zijn vedediging geen zwakke punten. De strategie van zich te beschermen door zich af te schermen is wat de SCHILDPAD zo overduidelijk illustreert en belichaamt; in die mate dat het veel mili-tairen heeft geïnspireerd zoals de schildpad-formatie bij de Romeinen (zie foto hier onder).

Het vierkant dankt zijn kracht en sterkte aan een kombinatie van symmetrie, gelijke zijden en een soliede basis. De vorm straalt stabiliteit en evenwicht uit, omdat de last gelijkmatig over de 4 hoeken is verdeeeld. Opgebouwd uit gelijke delen, symboli-seert het orde, betrouwbaarheid en onwrikbaarheid: je me maintiendrai; ik zal me handhaven, ongeacht aan wat ik onderworpen wordt. Ik BLIJF op mijn positie: ik ben bereid om mezelf met huid en tand te verdedigen, of op zijn slechtst mijn huid duur te verkopen. Ik wijk niet, ik inkasseer tegenskag en weersta aanvallen. Tenzij men een burcht door list weet in te nemen, zal de belegering van een burcht aangaan nooit een gemakkelijke strijd opleveren, maar steeds een verbeten gevecht opleveren dat veel manschappen en middelen kost.

VIER is het getal van de verdichting of inkarnatie in de stof, de MATERIE. de 4 Maanfasen geven de cycliese golven weer waarin de levensenergie dieper de ma-terie indaalt en zich daarin kan manifesteren -met het maximum bij Volle Maan- of zich langzaam en gradueel terugtrekt naar de "periferie" -met het maximum daarvan bij Nieuwe Maan-. Daarom dat Volle Maan het tijdstip is van GEBOORTE, VER-STOFFELIJKING of materialisatie; soms letterlijk, soms figuurlijk wat betreft een plan, een projekt, een initiatief, een ontmoeting, ..... terwijl de Nieuwe Maan het ge-schikte tijdstip is voor nadenken, reflektie, bespiegeling, evaluatie, meditatie, studie, ...... dus de fase van VERINNERLIJKING of vergeestelijking.

Het is dan ook geen toeval dat de DNA-struktuur die als het ware de codering van het leven zélf vasthoudt, in essentie ook vier-delig is, onder de vorm van 4 verschil-lende basen: adenine, thymine, guanine en cytosine. Men kan verwonderd zijn dat SLECHTS 4 faktoren voldoende zijn om deze enorme verscheidenheid en variatie in vormen te doen ontstaan dat het leven daarbij kan aannemen, maar men mag niet vergeten dat de DNA-strengen of chromosomen bestaan uit duizenden genen, waar-bij ieder gen op zijn beurt bestaat duizenden nucleotiden. De mens heeft in totaal 23 paar chromosomen (=46) die in totaal zo'n 20 000 genen bevatten; het gaat hem dus om de kombinatiefaktor 46 x 20 000 x 10 000, wat een ponskaart aan sequenties van nucleeotiden met A's, T's, G's en C's oplevert. Belangrijker is hierbij te weten dat adenine cruciaal is voor de opslag en overdracht van energie in de celprocessen en de aanmaak van eiwitten en dus de Vuur-komponent is; dat thyymine voor de opslag en de stabiliteit en stevigheid van de DNA-ladders zorgt, en dus de Aarde-komponent is; dat guanine instaat voor de signaaloverdracht celmetabolisme en neurologiese funkties, en dus de Lucht-komponent vertegenwoordigt; en dat cytosine tenslotte de cellen helpt om specifieke genen te aktiveren of te dempen en de Water-komponent is. Om deze redenen heb ik de 4 basen specifieke kleuren mee gegeven, die korres-ponderen met hun overeenkomstig Element (zie figuur hier onderaan); doorgaans worden die weliswaar in verschillende maar doorgaans kontrasterende en willekeu-rig gekozen kleur uitgebeeld.

Een belangrijk gegeven is hierbij dat deze 4 eigenlijk bestaan uit 2 koppeltjes van 2, die door hun opbouw op elkaar aangewezen zijn om goed in elkaar te "klikken" in de DNA-ladders (zie figuur daaronder): adenine met thymine, en guamine met cyto-sine. Laat je hierbij niet in verwarring brengen omdat deze basen daarbij andere kleuren en ook andere vormen hebben gekregen; ik ga me niet amuseren om deze fi-guur konform te maken aan die erboven. Het gaat erom het mechanisme te begrijpen dat hier schematies is weer gegeven, om te beseffen dat de er koppels basen zijn die beter bij elkaar passen en stabielere verbindingen met elkaar maken.

We zijn aanbeland bij de vraag, waarom een 2-aan-2 verbinding zo'n sterke ver-binding is. We kunnen het antwoord op deze vraag op verschillende manieren for-muleren en verduidelijken.

Een eerste manier is van te konstateren dat de mens door van zijn 4 ledematen een paar armen en een paar benen te "maken" heel wat aan mogelijkheden heeft bijge-kregen ten opzichte van zijn kompanen in het dierenrijk die nog steeds op 2 paar (min of meer) gelijke poten lopen. Differentiatie en specialisatie zijn belangrijke troeven in de evolutionaire strijd voor voortbestaan op Aarde. Dank zij gespecia-liseerde armen met erg beweeglijke handen -een evolutionair kenmerk dat we met de apen delen- zijn we in staat van alles te grijpen en werktuigen te maken. Ik moet niet uitleggen wat we dank zij onze armen allemaal in staat zijn, tot en met dit artikel in-tikken. Het is pas als we een arm -of zelfs een vinger maakt al een verschil- breken, dat we ons realiseren hoeveel minder we ineens maar kunnen. Ook de vogels -met hun gespecialiseerde vleugels en looppoten- zijn in staat om werktuigen te gebrui-ken, en hanteren hun bek daarbij als "vijfde hand". Apen die in bomen leven, gebrui-ken dan weer hun staart als "vijfde hand" om zich aan de takken vast te houden.

Een tweede manier bestaat erin in een vierkante opstelling de diagonalen te trek-ken: men verkrijgt dan een KRUIS dat door spannings-banden op zijn plaats wordt gehouden. Men kan dit aan den lijve uitbeelden door 2 elastieken diagonaal te ver-binden tussen 2 vingers (zie figuur hieronder) of dit voor te stellen met een figuur waarop een paar mannen zichzelf met hun trekkracht ter plekke houden: gelijke krachten houden elkaar in evenwicht. Muren die loodrecht of in een hoek van 90° worden gebouwd op het horizontaal grondvlak BLIJVEN STAAN; wanneer ze een schuine helling naar binnen of naar buiten maken, ligt hun zwaartepunt buiten de loodlijn, en geraken de muren muur en meer UIT evenwicht (denk aan de scheve Toren van Pisa) tot ze uiteindelijk IN elkaar stuiken.

Waarom een rechte hoek of een spannings-verbinding is, wordt expleciet verdui-delijkt door de Astrologie: een hoek van 90° verbindt op de Dierenriem twee Tekens die tot Elementen behoren, die met elkaar in botsing komen: bijvoorbeeld Lucht met Water, of Vuur met Aarde. Wat het eerste betreft: Lucht onder de vorm van wind doet het water tot een storm aanzwellen; en in de andere zin lost water de lucht in zich op. Wat het tweede betreft: Aarde dempt en dooft het Vuur; en Vuur verschroeit de Aarde tot dode as. Ook Lucht en Aarde tov elkaar: Lucht als wind blaast de Aarde weg; en Aarde sluit lucht op in de bodem. En Vuur tov Water: vuur doet het water koken en verdampen; en Water dooft en blust het vuur. Niet alleen fysiek-stoffelijk maar ook in overdrachtelijke of psychiese vorm: de emoties (Water) doven de wil (Vuur) en doen het verstand (Lucht) verliezen. Realiteitszin en nuchterheid van Aar-de, dempen het entoesiasme van Vuur en de speelsheid van Lucht.

Een aaneenschakeling van 4 zulke opeenvolgende vierkantsaspekten, levert in een horoskoop de figuur van een Astrologiese Molen op (zie figuur hier onderaan). Hierbij vormen de opposities de wieken die zich in het middelpunt snijden, en die de Molen in beweging brengen. Eenmaal de Molen zich in beweging brengt door de kracht van een frictie tussen twee Elementen, wordt dit opgevolgd door hetvolgend vierkant, enzovoort. Men springt van de ene kontradiktie of pool, naar de andere of zijn tegenpool, en de spanningen van de vierkanten zorgen ervoor dat de Molen blijft draaien; letterlijk aangezet of figuurlijk "gevoed" door konflikten. Een vergelijkbare dynamiek ontstaat wanneer kinderen op een draaimolen zitten, en hun vader telkens weer bij hun doorkomst de molen een zwaai meegeeft waardoor de molen blijft draaien.

Iemand met zo'n Astrologiese Molen in zijn horoskoop heeft het voordeel dat hij al-tijd "in beweging blijft": er zijn weinig momenten dat hij door stagnatie kompleet stil staat of in een impasse zou belanden. Er gebeurt al gauw iets nieuws, men krijgt een andere kans of opportuniteit, of men ontnoet weldra nieuwe mensen die nieuwe za-ken aanbrengen. Het nadeel: men blijft altijd in beweging, en kan onvoldoende stil-staan bij een bepaalde ervaring. Door voortdurend van het één naar het ander te moeten springen, het ene uit en het andere weer in, krijgt men "geen tijd" om iets echt af te werken of naar behoren af te ronden. Al dat "draaien" moet immers in iets omgezet worden, of men draait zot als een perpetuum mobile of in het rond als een vijs die klem zit: de kinetiese energie van de wind -bij een windmolen- of van het wa-ter -bij een waterrad- moeten kunnen omgezet in nuttige arbeid om rendabel te zijn. In de gekozen voorbeelden: om graan te malen resp. water te verplaatsen.

De Swastika is niet direkt een symbool dat men daarmee zou associëren, maar dit komt dan voornamelijk door de wel erg extreem negatieve lading dat het heeft mee-gekregen als "hakenkruis" toen Nazi-Duitsland zich dat symbool heeft toegeëgend -volkomen ten onrechte trouwens- voor hun perfied nationaalsocialisme. Van oor-sprong is de Swastika Indies, en betekent het in het Sanskriet "welzijn" en "geluk"; dus eerder een symbool voor vrede en voorspoed, dan van verovering, hegimonie en dictatuur. In oude kulturen stond het voor duizenden jaren symbool voor de 4 wind-streken, de 4 seizoenen en de BEWEGING van de Zon: vandaar de gebogen uitein-den of "haken" en de "bollen" in ieder kwadrant. In ouder afbeeldingen (zoals hier-onder) kan men soms bijkomende figuren daarin afgebeeld zien, die of bijkomende symbolen zijn ter verduidelijking, of die het seizoen typeren waaronder het valt.

In ieder geval zijn we terug bij ons beginpunt aanbeland, die de essentie van Vier let-terlijk en figuurlijk belichamen: de vier Elementen. Als er immers één realiteit is die zich uitgerekend leent tot deze indeling in 4, dan zijn het precies deze Elementen. Dat dit teruggaat tot een soort oerkennis van de wereld sedert de dageraad van de mensheid, illustreren de voorstellingen in ANDERE kulturen op andere kontinenten; die hebben zich kompleet afgezonderd van elkaar ontwikkeld en hanteren voor een deel ook andere begrippen of omschrijvingen, maar hebben allen deze 4-indeling met elkaar gemeen.
In de Westerse Elementenleer zoals die in de Westerse Astrologie en Shamanis-me wordt gebruikt zijn deze 4 Elementen: Water dat voor de emoties staat; Lucht dat voor het denken staat; Vuur dat voor de wil staat; en Aarde dat voor het doen staat. Bij de Maya-kultuur werd -zoals uit de Popol Wuj (of Vuh) blijkt, onderscheidt ge-maakt tussen Chi'pi -Electriese energie-, Rax -Moeder Natuur-, Nim -Aarde- en Jun Raqan -de Wereldslang- (sumier geschetst).

De 4 Elementen vertolken 4 essentiële eigenschappen of facetten van de werkelijk-heid:
-Alles draagt een energie, een "lading", een vibratie, of hoe dit ook kan omschreven worden: een individualiteit met een levenswil en overlevingsdrang als dierlijk wezen; een vitaliteit en (genees)kracht tot voortbestaan als plantaardig wezen; een wezenlij-ke kern of zelf als mens; bepaalde chemiese eigenschappen en electromagneties veld als mineraal; ..... Elk levend wezen verbruikt energie om te funktioneren en moet dus nieuwe energie opnemen om in leven te blijven: daar zit een houdbaarheidsdatum aan vast, tzz er komt ook een moment dat de energie dooft en het wezen sterft.
-Alles is gelaagd: niet alleen de bodem, maar ook het leven zelf (de etages in een bos; de hiëarchie in een kudde dieren; de voedselpiramide; de sociale klassen; ....) tot en met de atmosfeer rond de Aarde (ingedeeld in luchtlagen); het Zonnestelsel (de ba-nen van Planeten rond de Zon); de kosmos ( de sterrenstelsels of galaxies). Elk le-vend wezen in onderworpen aan de wetten van de zwaartekracht en de materie, aan beperkingen en de wet van het karma.
-Alles in een proces: een groeiproces dat zich in de tijd ontvouwt; een rijpingsproces tot volwassenheid; een opbouw tot volle capaciteit of maximum; een leerproces waar -bij men zich een bepaalde kennis en vaardigheden eigen maakt; een bewustwor-dingsproces waardoor men ook geestelijk tot wasdom komt. Alles verandert want gaat door opeenvolgende groeifazen van juveniel naar volwassenheid tot ouderdom. Tijd is het tempo waazrin zich deze processen voltrekken.
-Alles is verbonden: niemand leeft echt alleen of op een eiland; co-existentie, co-de-pendency en co-operatie zijn noodzakelijk omdat we allen in hetzelfde schuitje zit-ten, en dus wederzijds van elkaar afhankelijk zijn, elkaar moeten helpen en met el-kaar moeten samenwerken. We voelen ons verbonden met onze partner, ons gezin, onze familie, onze vriendenkring, onze werkkring, , ons geloof, .....

Deze 4 aspekten realiseren zich dus steeds in de manier waarop we ons gedragen (Aarde); denken, redeneren en kommunikeren (Lucht); voelen en ons tot anderen verhouden en verbinden (Water); met onszelf omspringen en ons naar buiten toe profileren (Vuur). Voor plantaardige wezens geldt dat met het Element Aarde hun wortels en stengels korresponderen: om voedingsstoffen in de bodem te kunnen opnemen en om zich recht te kunnen houden (hout bij bomen). Met hun bladerdek korrespondeert het Element Water: de producten van de fotosynthese die daar plaats vinden, moeten immers door de sapstroom getransporteerd en bewaard worden; wordt de verdamping te groot of onmogelijk 'door koude), dan drogen de bladeren op en vallen af. De bloem-fase korrespondeert met Lucht: de bestuiving van bloemen gebeurt door de wind of door belmiddelling van insecten die door de bloemennectar worden aangetrokken. De vrucht-en zaadvorming korrespondeert met het Vuur: een geconcentreerde energie nodig om te ontkiemen tot een nieuwe plant en voor het voortbestaan van de soort te zorgen.